वर्ग राजनीतिक परिवेश विश्लेषण

यो राजनीतिक परिवेश विश्लेषणले नेपालको संघीय व्यवस्थामा शिक्षकहरूको पार्टी राजनीतिमा संलग्नताबारे चलिरहेको बहसमा कानुनी प्रबन्ध, सरकारी निर्देशिका, शिक्षक युनियनहरू र राजनीतिक दल जस्ता पक्षहरूबीच जेलिएको सम्बन्धलाई केलाएको छ ।

नेपालको विपद् जोखिम न्यूनीकरण र व्यवस्थापनमा संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारका कानुनी तथा नीतिगत व्यवस्था र आपसी समन्वयका चुनौतीहरूबारे यो विश्लेषण केन्द्रित छ । यसले भविष्यमा विपद् जोखिम न्यूनीकरण र व्यवस्थापनलाई बलियो बनाउन आवश्यक नीति र संस्थागत सुधारहरूको समीक्षा पनि गर्दछ ।

जिल्ला समन्वय समितिले अधिकार कार्यान्वयनमा सामना गर्नु परेका चुनौतिमा यो विश्लेषण केन्द्रित छ ।

यो राजनीतिक परिवेश विश्लेषणले आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ का लागि संघ सरकारले ल्याएको बजेटका प्रवृत्ति र प्राथमिकतालाई प्रकाश पार्छ । साथै, यसले विभिन्न क्षेत्रहरूमा बजेट विनियोजन, राजस्वको प्राथमिक स्रोत र खर्चको प्रवृत्ति र बजेटको राजनीतिक पक्ष आदिबारे केलाएको छ ।

यस राजनीतिक परिवेश विश्लेषणमा सङ्घीय निजामति सेवा विधेयकको मस्यौदा तयारीदेखि प्रतिनिधिसभामा प्रवेश र फिर्ता अनि पुनः नयाँ विधेयक दर्ताका घटनाक्रमको विवेचना छ । विभिन्न स्वार्थ समूहको विरोधाभासपूर्ण रुचिका कारण यसमा भएको ढिलाईको चर्चा पनि यहाँ छ । त्यसबाहेक पछिल्लो विधेयकमा भएका केही नयाँ प्रावधानहरूको लेखाजोखा पनि यसमा गरिएको छ ।

वैशाख १५, २०८१ मा सम्पन्न इलाम प्रतिनिधिसभा क्षेत्र नम्बर २ उपनिर्वाचनको राजनीतिक वातावरण, निर्वाचन आयोग नेपालको तयारी, प्रचारप्रसार लगायतका पक्षलाई यस विश्लेषणमा समेटिएको छ ।

नेपालमा बरम्बार भैरहने सत्ता समीकरणको फेरबदल र त्यसले पारेको प्रभाबारे यो विश्‍लेषण केन्द्रित छ ।

संघीय संविधान जारी भएको आठ वर्षमा मधेश प्रदेशले के-कस्तो प्रगति हासिल गर्‍यो, आन्दोलनदेखि संघीयता कार्यान्वयन हुँदासम्म मधेशका के-कति अपेक्षा पूरा भए, र प्रदेश कसरी अगाडि बढिरहेको छ भन्ने विषयमा यो विश्लेषण केन्द्रित छ ।